:: Strona g這wna
:: Nasza miejscowo嗆
:: Historia
:: Turystyka i rekreacja
:: Ciekawe miejsca
:: Dla mieszka鎍闚
:: Galeria zdj耩
:: Forum mieszka鎍闚
:: Linki
:: Kontakt



Rys.1 Henryk III G這gowski -
pierwszy w豉軼iciel Wa堯w.

Najstarsza informacja 廝鏚這wa dotycz帷a Wa堯w (Rychinwald) pochodzi z dokumentu ksi璚ia g這gowskiego Henryka III (7 kwietnia 1301 roku). Dokument wymienia obszary nale膨ce do klasztoru cysters闚 w Lubi捫u po這穎ne mi璠zy Urazem (Auras), a wiosk Kr瘰ko (Kranz). Granica posiad這軼i mia豉 przebiega nieopodal Wa堯w, a sama miejscowo嗆 mia豉 liczy 43 domy. Niemiecka nazwa wsi mo瞠 wskazywa na to, 瞠 mieszka鎍y mogli pochodzi z tego kr璕u j瞛ykowego. W tym czasie ziemie nale膨ce do ksi捫徠 g這gowskich przechodzi造 zmiany w豉軼icieli. Mi璠zy synami Henryka III, a ksi璚iem wroc豉wskim Henrykiem VI Dobrym dosz這 do konfliktu, kt鏎y zako鎍zy si oddaniem cz窷ci ziem na rzecz tego ostatniego. W 1335 roku, po 鄉ierci Henryka, nast徙i這 zho責owanie ksi瘰twa wroc豉wskiego na rzecz kr鏊闚 czeskich.

Kolejny dokument dotycz帷y miejscowo軼i (Reichwald) pochodzi z 1328 roku jako posiad這嗆 nale膨ca do Poppo von Haugwitz. Wed逝g kolejnych dokument闚 z nast瘼nych lat Wa造 nale瘸造 do tej rodziny, kt鏎a poprzez kolejne zakupy poszerza豉 sw鎩 stan posiadania m.in. o Brzeg Dolny, Warzy, Radecz i inne. Ludno嗆 zamieszkuj帷a Wa造 trudni豉 si przede wszystkim po這wem ryb. We wsi znajdowa si m造n, a w sk豉d miejscowo軼i wchodzi造 4 豉ny ziemi (1 豉n - wynosi od 17 do 24 hektar闚).

W po這wie XIV wieku miejscowo嗆 by豉 przedmiotem zakupu op豉t z czynszu, zawartych mi璠zy rodzin Rensberg, a mieszczanami wroc豉wskimi.

W okresie wojen husyckich w XV wieku miejscowo嗆 by豉 zapewne terenem walk i zniszcze. Nie mamy, co prawda dokument闚 dotycz帷ych Wa堯w z tego czasu, niemniej jednak proces ten znany jest z pozosta造ch teren闚 tej cz窷ci Dolnego 奸御ka.

Z 1530 roku pochodzi dokument z kt鏎ego wynika, 瞠 miejscowo嗆 nale瘸豉 do rodziny Falkenhain闚, w豉軼icieli m.in. Brzegu Dolnego. Miejscowo嗆 zapewne ju wcze郾iej dosta豉 si w r璚e tego mo積ego rodu - tak mo積a s康zi na podstawie informacji o stanie posiadania w okolicach Brzegu Dolnego. W czasie gdy Wa造 廝鏚這wo s po鈍iadczone jako dobra Falkenhan闚, ci utracili swoje inne dobra, po這穎ne w Brzegu Dolnym. Wiadomo natomiast, 瞠 r鏚 ten by bardzo zainteresowany wykorzystaniem Odry do dzia豉lno軼i gospodarczej. Z ich inicjatywy powsta jaz na Odrze, prom i rozwija si po堯w ryb. Mieszka鎍y Wa堯w musieli wi璚 aktywnie dzia豉 na tym polu, maj帷 zreszt ku temu dogodne warunki.

W 1526 roku w bitwie z Turkami pod Mohaczem zgin掖 Ludwik, w豉dca Czech i W璕ier, pochodz帷y z dynastii Jagiellon闚. Zgodnie z umow zawart z Habsburgami w Wiedniu w 1515 roku, z chwil bezpotomnej 鄉ierci Ludwika w豉dza w jego dobrach przechodzi豉 w r璚e nowej dynastii. Tak wi璚 Dolny 奸御k po raz kolejny zmieni swoj przynale積o嗆 dynastyczn. Administracyjnie nale瘸 w dalszym ci庵u do kr鏊estwa czeskiego.

Zmiany polityczne w tej cz窷ci Europy nie wp造n窸y znacz帷o na dzieje Wa堯w. Wydaje si, 瞠 wi瘯sze znaczenie mog造 mie pr康y reformacyjne zapocz徠kowane przez Lutra w 1517 roku. Nowinki religijne szybciej dociera造 do wi瘯szych miast, chocia nie
Rys.2 Ko軼i馧 stan na rok 1913.
omija造 te innych, niemiejskich miejscowo軼i. Nie wiadomo kiedy i w jakich okoliczno軼iach reformacja dotar豉 do Wa堯w. Wydaje si, 瞠 - przynajmniej w XVI wieku - decyduj帷ym czynnikiem by豉 wiara w豉軼iciela. By這 to zreszt zgodne z postanowieniami pokoju augsburskiego z 1555 roku, okre郵aj帷ego zasad "cuius regio, eius religio", czyli "czyj kraj tego religia". Nie jest wykluczone, 瞠 ju w I po這wie XVI wieku w Wa豉ch zbudowano ko軼i馧 z inicjatywy Falkenhian闚. Nie wiadomo czy by to ko軼i馧 katolicki czy protestancki. Wydaje si, 瞠 dopiero od po這wy XVII wieku - kiedy na Dolnym 奸御ku nast瘼owa豉 rekatolizacja - tak瞠 w Wa豉ch mog豉 powsta 鈍i徠ynia katolicka (patrz ko軼i馧 w Wa豉ch). By to zreszt okres burzliwy dla cz窷ci Europy. Tocz帷a si wojna 30-letnia mi璠zy katolickimi Habsburgami i protestanckimi pa雟twami Rzeszy, Danii czy Szwecji, doprowadzi豉 Dolny 奸御k do olbrzymich zniszcze. Z dokument闚 tego okresu odnosz帷ych si do dziej闚 Brzegu Dolnego wiadomo, 瞠 stacjonuj帷e tu wojska szwedzkie konfiskowa造 konie, pasze, 篡wno嗆 i nak豉da造 kontrybucje pieni篹ne. Nie inaczej post瘼owa豉 te armia cesarska, szczeg鏊nie w dobrach przeciwnika. By豉 to w闚czas nagminnie stosowana procedura, zgodna z zasad, 瞠 wojna sama si 篡wi.


Rys.3 Nieistniej帷a cegielnia Reichwald.

Dokumenty z XVIII wieku wymieniaj kolejnego w豉軼iciela Wa堯w. By to Hans Ernst von Niebelschutz. W 1746 roku Wa造 mia kupi von Strachwitz, kt鏎y z kolei przekaza miejscowo嗆 klasztorowi w Lubi捫u. Nie jest do ko鎍a pewna ta ostatnia transakcja - by to do嗆 trudny okres w dziejach klasztoru cysters闚 i nowymi zawirowaniami politycznymi na 奸御ku. W latach 1740 - 1742 trwa pierwszy etap wojny 郵御kiej mi璠zy Austri i Prusami. W jej wyniku 奸御k zosta przy陰czony do pa雟twa pruskiego. Wojska pruskie zaj窸y klasztor w Lubi捫u i narzuci造 spora kontrybucj. Bracia zakonni, w obawie przed utrat d鏏r, ukryli cz窷 zasob闚 w przyklasztornym ogrodzie. To ten s造nny skarb odkryty przez wojsko i milicj w 1986 roku, cz窷ciowo nielegalnie sprzedawanym w Niemczech i Austrii na rozkaz Jaruzelskiego i Kiszczaka.



1 2 Dalej  ::


Pobierz dokument